Gıda Zehirlenmesi Hakkında Bilinmeyenler

Gıda zehirlenmesi günlük hayatta sık karşılaşılan bir durum maalesef. En çok son kullanma tarihi geçmiş ürünler ve bayat yiyecekler neden oluyor. Buzlukta sakladığımız et ürünlerinin buzu çözülüp tekrardan buzlukta dondurmak da gıda zehirlenmesine en çok yol açan bir nedenlerdendir.

Gıda zehirlenmesi nedir?

Toksin, kimyasal veya bakteri, virüs veya parazit içeren gıdaların tüketilmesi sonucu oluşan ve çok ciddi sağlık riskleri yaratabilen bir hastalık durumudur. Mikroplar veya bunların toksinleri, herhangi bir işlem veya üretim noktasında gıdaları kirletir. İyi temizlenmezse veya eksik pişirilen gıdalar da zehirlenmeye neden olabilir. Gıda kaynaklı hastalıkların birçoğu kısa sürelidir ve kendiliğinde düzelme özelliğine sahiptir. Ancak bazı ciddi vakalarda fazla sıvı kaybı, böbrek rahatsızlıkları ve çok daha ciddi riskler olabilir.

Gıda zehirlenmesinin belirtileri nelerdir?

 

  • Kusma
  • İshal
  • Mide bulantısı
  • Karın krampları
  • İştah kaybı
  • Hafif ateş
  • Halsizlik
  • Baş ağrısı

Gıda zehirlenmesinin nedenleri nelerdir?

Gıda zehirlenmesi neden olur? Gıdalar, üretim, işleme ya da pişirme sırasında, herhangi bir aşamada kirlenebilmektedir. Bakteriler, virüsler ya da parazitlerle kirlenmiş olan bu gıdalar gıda zehirlenmesine sebebiyet verir. Aşağıdaki durumlar gıda zehirlenmesi riskini artırmaktadır:

  • Gıdaları yeterince iyi pişirmemek (özellikle de et)
  • 5C’nin altında soğutularak saklanması gereken yiyecekleri düzgün bir şekilde saklamamak,
  • İshal geçiren veya hasta olan birinin temas ettiği yiyecekleri yemek.

Gıda zehirlenmelerinden korunmak için neler yapmalıyız?

  • Besinleri güvenilir yerlerden satın almaya özen gösterilmelidir.
  • Her türlü gıda maddesi satın alırken etiket bilgisi okunmalı, üretim ve son kullanma tarihi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından üretim izni olup olmadığı aynı zamanda saklama koşullarına dikkat edilmelidir.
  • Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri kesinlikle kullanılmamalıdır.
  • Kırık, çatlak, dışı kirlenmiş yumurta satın alınmamalı, yumurtalar kullanılmadan önce mutlaka yıkanmalıdır.
  • Dondurulmuş gıdaları satın alırken ambalajı altında ve içinde buz kristalleri olmamasına dikkat edilmeli, orijinal paketlerinde -18°C’de satın alınmalıdır.
  • Konserve satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar görmüş, kapağı gevşemiş ve son kullanma tarihi geçmiş olanlar satın alınmamalıdır.
  • İçme sularının güvenilir kaynaklardan satın alınmasına özen gösterilmeli, güvenilirliğinden emin olunmadığında kaynatılıp daha sonra içilmelidir.
  • Dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Yiyecekler satın alındıktan sonra açıkta ve oda sıcaklığında bırakılmamalı, tüketilene kadar buzdolabı ısısında saklanmalıdır.
  • Çiğ besinler ile pişmiş yiyecekler üzerleri kapalı olarak muhafaza edilmelidir.
  • Tahıl, kuru baklagil gibi gıdalar nemsiz, kuru ve 15°C -20°C arasındaki sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.

  • Sebze ve meyveler iyice yıkandıktan sonra tüketilmelidir.

  • Sebze ve meyvelerin temizliğinde deterjan gibi kimyasal maddeler kullanılmamalıdır.
  • Dondurulmuş besinler, buzdolabı sıcaklığında çözdürülerek kullanılmalı, çözdürme işlemi oda sıcaklığında veya kalorifer, soba üstüne bırakılarak kesinlikle yapılmamalıdır.
  • Mümkünse yemekler günlük olarak hazırlanmalı, artan yemeklerde yeniden ısıtma söz konusu olacaksa bir kereden fazla ısıtma işlemi yapılmamalıdır.
  • Kırmızı et, tavuk, balık, süt ve ürünleri gibi kolay bozulabilen besinler uygun süre ve sıcaklıklarda pişirilmeli, pişmiş yemekler oda sıcaklığında 1 saatten fazla bekletilmemelidir.
  • Pişirdikten sonra hemen tüketilmeyecek yemekler, hızla soğutularak yeniden servis edilene kadar buzdolabında muhafaza edilmelidir.
  • Gıdaları hazırlama, pişirme ve servisinde kişisel hijyen kurallarına uyulmalı, eller yemek hazırlamadan önce mutlaka iyice yıkanmalı, tuvalet sonrası el temizliğine özen gösterilmelidir.
  • Özellikle çiğ et, yumurta ve kümes hayvanları gibi besinleri hazırladıktan sonra eller iyice yıkanmalı, bu tür  besinler ile pişirilmeden tüketilecek sebze ve meyveleri hazırlarken ayrı doğrama tahtası ve bıçaklar kullanılmalıdır.
  • Her kullanımdan sonra besinleri hazırlarken kullanmış olduğumuz tüm araç gereçler ve yüzeyler deterjanlı sıcak su ile yıkanıp iyice durulanmalıdır.
  • Kullanmış olduğumuz bezler, tutaçlar ve süngerler mikropların bir yerden başka bir yere taşınması için en iyi araçlardır. Bu nedenle, her kullanım sonrası bezler iyice yıkanmalı, ıslak ve sıkılı halde bırakılmamalıdır.

Gıda zehirlenmesinin tedavisi

Gıda zehirlenmesi nasıl geçer? Gıda zehirlenmesi yaşayan çoğu kişide, genellikle bir tıbbi yardıma ihtiyaç duyulmamaktadır. Belirtileri çok şiddetli değildir ve uzun sürmemektedir. Ancak, diğer yandan yüksek risk grubuna dâhil olan kişilerde sıvı kaybı gibi bir sorunun önceden önlenmesi amacıyla doktor tarafından muayene edilmesinde fayda vardır.

Gıda zehirlenmesi hafif ise bol sıvı tüketerek, kaybedilen elektrolitleri yenilemeye çalışarak ve dinlenerek kendinizi iyileştirebilirsiniz. Kendinizi hazır hissettiğinizde rutine dönmeyi deneyebilirsiniz. Bazı gıda zehirlenmesi vakalarında, bu durumun sorumlusu bakteriler olabiliyor. Bakteri yok etmek için antibiyotik tedavisi uygulanabilir, ancak genellikle buna ihtiyaç duyulmamaktadır.

Gıda zehirlenmesi için hangi doktora gidilir?

Gıda zehirlenmesi tedavisi için aile hekimine ve iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Şiddetli olması durumunda ise bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) başvurabilirsiniz.

 

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir